Tổng quan
Ý chính của quẻ
Quẻ Thiên Trạch Lý gợi một hoàn cảnh trong đó cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn. Đây là bản diễn ý hiện đại để hỗ trợ quan sát tình thế, không phải lời dự đoán cố định.
Diễn ý quái từ
Điều cần quan sát
Trọng tâm của Thiên Trạch Lý là cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn. Điều có lợi là nhận đúng thời, đúng vị trí và điều chỉnh hành động theo hoàn cảnh thực tế.
Tượng: Trời ở trên Đầm, hồ: hình tượng nhắc người xem kết hợp phẩm chất “sáng tạo, mạnh mẽ” với “vui vẻ, trao đổi”.
Sáu vị trí · đọc từ dưới lên
Diễn ý các hào
Đây là lúc khởi đầu: quan sát nền móng trước khi tăng tốc.
Trong chủ đề “cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn”, hào 1 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ hai nhấn mạnh sự đúng mực, hợp tác và khả năng đáp ứng.
Trong chủ đề “cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn”, hào 2 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ ba nằm ở ngưỡng chuyển: cần kiểm tra động cơ và rủi ro.
Trong chủ đề “cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn”, hào 3 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ tư đã bước sang phạm vi bên ngoài: tiến gần trách nhiệm lớn hơn.
Trong chủ đề “cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn”, hào 4 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí thứ năm nói về năng lực dẫn dắt và giữ trung tâm.
Trong chủ đề “cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn”, hào 5 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí trên cùng báo hiệu trạng thái đã đi tới cực điểm và sắp đổi.
Trong chủ đề “cách bước đi đúng mực quyết định sự an toàn”, hào 6 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Hệ từ truyện liên quan
Kinh Dịch dẫn gì về quẻ này
Hệ từ xếp Lý làm nền của đức: mọi phẩm hạnh đều bắt đầu từ cách bước đi. Quẻ Lý nhắc hành vi đúng mực từng bước là nền móng của mọi thành tựu.
Hệ từ Hạ truyện · chương 7
Lý dùng để làm cho hành vi hòa hợp: bước đi biết nhún, biết nhường thì đường dù hiểm vẫn an. Quẻ Lý gợi đức đi trên chốn nguy bằng sự tinh tế.
Hệ từ Hạ truyện · chương 7
Lý đạt tới chỗ hòa mà vẫn đến đích: không phải lùi bước, mà là đi sao cho êm. Hệ từ dùng chữ này để nói về sự hoàn thành của người giữ lễ.
Hệ từ Hạ truyện · chương 7
- 繫辭上 — Xi Ci I (Hệ từ Thượng truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành
- 繫辭下 — Xi Ci II (Hệ từ Hạ truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành