Tổng quan
Ý chính của quẻ
Quẻ Sơn Địa Bác gợi một hoàn cảnh trong đó nền cũ đang rơi rụng từng lớp. Đây là bản diễn ý hiện đại để hỗ trợ quan sát tình thế, không phải lời dự đoán cố định.
Diễn ý quái từ
Điều cần quan sát
Trọng tâm của Sơn Địa Bác là nền cũ đang rơi rụng từng lớp. Điều có lợi là nhận đúng thời, đúng vị trí và điều chỉnh hành động theo hoàn cảnh thực tế.
Tượng: Núi ở trên Đất: hình tượng nhắc người xem kết hợp phẩm chất “dừng lại, giới hạn” với “tiếp nhận, nuôi dưỡng”.
Sáu vị trí · đọc từ dưới lên
Diễn ý các hào
Đây là lúc khởi đầu: quan sát nền móng trước khi tăng tốc.
Trong chủ đề “nền cũ đang rơi rụng từng lớp”, hào 1 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ hai nhấn mạnh sự đúng mực, hợp tác và khả năng đáp ứng.
Trong chủ đề “nền cũ đang rơi rụng từng lớp”, hào 2 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ ba nằm ở ngưỡng chuyển: cần kiểm tra động cơ và rủi ro.
Trong chủ đề “nền cũ đang rơi rụng từng lớp”, hào 3 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc nội quái, nên trước hết phản ánh nền tảng và nội lực.
Vị trí thứ tư đã bước sang phạm vi bên ngoài: tiến gần trách nhiệm lớn hơn.
Trong chủ đề “nền cũ đang rơi rụng từng lớp”, hào 4 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí thứ năm nói về năng lực dẫn dắt và giữ trung tâm.
Trong chủ đề “nền cũ đang rơi rụng từng lớp”, hào 5 là vị trí âm — thiên về tiếp nhận và điều chỉnh. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Vị trí trên cùng báo hiệu trạng thái đã đi tới cực điểm và sắp đổi.
Trong chủ đề “nền cũ đang rơi rụng từng lớp”, hào 6 là vị trí dương — thiên về chủ động và biểu lộ. Nó thuộc ngoại quái, nên phản ánh cách tình thế biểu hiện ra quan hệ và hành động bên ngoài.
Hệ từ truyện liên quan
Kinh Dịch dẫn gì về quẻ này
Biến hóa là tượng của tiến thoái, cứng mềm là tượng của ngày đêm. Quẻ Bác là lúc tượng tiến thoái nghiêng về thoái: rơi rụng từng lớp là quy luật, việc của ta là bảo toàn hạt nhân.
Hệ từ Thượng truyện · chương 2
- 繫辭上 — Xi Ci I (Hệ từ Thượng truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành
- 繫辭下 — Xi Ci II (Hệ từ Hạ truyện)Văn bản cổ, Chinese Text Project, Cổ đại; bản số hóa hiện hành