Phong Trạch Trung Phu

Truyện của Trình Di: – Đương đầu cuộc giữa tin, cho nên rằng phải xét về

Bản nghĩa của Chu Hy: – đương lúc đầu cuộc giữa tin, phía trên ứng nhau

Lời bàn của Tiên nho: sự tin. Lo là đo đắn, đo đắn có thể tin được mới theo. Dù mình có đức rất tin, mà dùng không đúng chỗ thì hỗi lỗi , cho nên lo lường đo đắn rồi sau sẽ tin thì tốt. Đã được người tin, thì nên thành tâm nhất chí mà tin, nếu không có ý, thì không được yên ổn. Yên là yên ổn thảnh thơi, có khác là chí không định. Người ta không định thì hay nghi hoặc không yên. với hào Sáu Tư, biết đo đắn là có thể tin là tin, thì tốt lại có ý khác thì mất sự chính đinh trong việc đo đắn, mà không được chỗ yên ổn. Đó là lời răn kẻ xem.

Truyện của Trình Di: – Hào Hai cứng đặc ở trong, tức là tin đến tột bậc.

Bản nghĩa của Chu Hy: – Hào Chín Hai là kẻ đầy đặc về giữa mà hào Chín

Lời bàn của Tiên nho: Tin đến tột bậc thì có thể cảm thông. Con hạc kêu ở chỗ tối ẩn, tức là không thể nghe tiếng, thê mà con nó ứng hóa với nó là tại sự muốn trong bụng thông nhau. Tước tốt ta có mà kẻ kia cũng vấn vít ham mến, ấy là cái ý vui thích tước tốt giống nhau. Có tin ở trong, không vật gì không ứng, là tại lòng thành giống nhau. năm cũng lấy đức đầy đặc về giữa tin ứng nhau với nó, cho nên có Tượng “hạc kêu con họa, tước ta mày giàng” con hạc ở chỗ tối chỉ hào Chín mà ở ngôi Hai, tước tốt nghĩa là được giữa. Chữ (my) cũng như chữ ( my là ràng buộc) ý nói đức tốt là cái mà người ta yêu, cho nên tước tốt tuy là cái mà ta rieng có, nhưng nó cũng vấn vít quyến luyến vậy.

Truyện của Trình Di: – Địch là đối địch chỉ kẻ mình tin, tức là hào Chín

Bản nghĩa của Chu Hy: – kẻ địch chỉ hào Chín Trên, tức là kẻ đã cùng, Hào

Lời bàn của Tiên nho: Trên, chính ứng của nó. Hào Ba chẳng giữa mất sự chính, cho nên được kẻ đối địch mà bận lòng. Là chất mềm và đẹp lòng, đã có vướng víu, thì chỉ theo sự mình tin, hoặc khua giương lên, hoặc thôi bỏ đi, hoặc thwuong khóc, hoặc hát vui đều vướng vui với sự mình tin. Chỉ vì vương víu với sự mình tin, cho nên chưa biết tốt xấu. Sáu Ba, lấy chất âm mềm chẳng trung chính ở chỗ cùng cực của thể “đẹp lòng” mà ứng nhau với nó, mình không làm chủ được mình, cho nên tượng nó thế. –Trương Trung Khê nói rằng: Hào Sáu Ba tuy được hào Chín Trên ứng với, là kẻ sang địch với mình nhưng Hào Ba ở chỗ cùng cực của thể Đoái duyệt, trong lòng không có sở chu cho nên hoặc thúc trống mà tiên lên, hoặc thôi đi mà đâu lại, hoặc khóc thương, hoặc hát mà vui. nói “hoặc” là ý nghi ngờ.

Truyện của Trình Di: – Hào Tư là chủ làm nên cuộc tin ở ngôi gần vua, ở

Bản nghĩa của Chu Hy: – Hào Tư ở ngôi Âm, được chỗ chính, ngôi gần

Lời bàn của Tiên nho: được chỗ chính mà người trên tin đến tột bậc, tức là kẻ gánh vác trách nhiệm cuộc tin. Như mặt trăng hầu như tuần vọng là thịnh đến tột bậc, nếu đã tuần vọng, thì là chọi nhau rồi. Bề tôi mà chọi nhau với vua, họa bại ắt tới, cho nên lấy hầu tuần vong làm rất thịnh. Đôi ngựa mất là sao? Hào Tư với hào Đầu là chính ứng, tức là sánh đôi. Đơi xưa đống xe thường dùng bốn ngựa, không thể đá ngựa thuần sắc thì hai ngựa giữa, hai ngựa xem mỗi cặp một sắc, lại, lớn nhỏ ắt phải xứng nhau, cho nên hai ngựa gọi là đôi, nghĩa là đối nhau vậy. Ngựa là giống hay đi lên, cho nên lấy ngựa làm Tượng. Đạo tin cốt ở chuyên nhất, hào Tư đã theo hào Năm nếu lại xuống mà vương víu với hào Đầu, thì là không chuyên nhất mà hại với đạo tin tức là có lỗi. Cho nên đôi ngựa mất thì không lỗi. Lên theo hào Năm mà chẳng vương hào Đầu, là mất đôi đó. vwois vua, là Tương mặt trăng hầu tuần vọng. Đôi ngựa ý nói hào đầu với mình là đôi, hào Tư bèn tuyết nó mà lên theo hào Năm, cho nên là Tượng “đôi ngựa mất” Kẻ xem như thế thì không có lỗi.

Truyện của Trình Di: – Hào Năm ở ngôi vua, cái đạo ông vua nên lấy lòng

Bản nghĩa của Chu Hy: – Hào Chín Năm cứng mạnh ở giữa chính là chỗ

Lời bàn của Tiên nho: chí thành mà cảm thông thiên hạ, khiên long thiên hạ tin mình bền chặt như co quắp vậy, thì không có lỗi. Sự tin của kẻ làm vua, không thể khiên cho thiên hạ cố kết như thế, thì lòng kẻ dân nhiều hàng ức triệu giữ sao cho khỏi lìa? thực của cuộc giữa tin mà ở ngôi tôn, là chủ sự tin, phía dưới ứng nhau với hào Chín Hai là kẻ động đức với nó, cho nên Tượng, Chiêm của nó như thế

Truyện của Trình Di: – tiếng cánh là tiếng bay đi mà cái thực cahwngr

Bản nghĩa của Chu Hy: – Ở chót cuộc tin mà không biết đôi tuy được chính

Lời bàn của Tiên nho: theo. Hào này ở chót cuộc tin, cuộc tin đã chót thì phải suy, long trung thực đã mất ở trong sự hoa mỹ vân bay ra ngoài, cho nên nói rằng: “tiếng canh lên chưng trời”. Tính Dương bốc lên, thế gió tung bay, hào Chín ở thì giữa tin, đong chỗ rất cao, là kẻ tin về tiên lên mà không biết lui, cùng cực đến nỗi cái tiếng lông cánh nghe lên đến trời, chính bền về cách đố mà không biết đổi, đủ biết là hung. bền, cũng là đọa hung cho nên Tượng, Chiêm của nó như thế. Con gà – Kinh Lễ - gọi là “tiếng cánh”, tức là Tượng của quẻ Tốn. ở chót thể Tốn là chưng trời. Gà không phải giống lên trời, mà muốn lên trời, tin vào kẻ không đang tin mà không biết đổi cũng giống thế.